Xuất
thân từ một gia đình
khoa bảng Nho học, nhà văn Chu Thiên thấm nhuần đạo nghĩa thánh hiền, hiểu rất
rõ ngày xưa học hành, thi cử khó khăn như thể nào. Đọc Bút Nghiên đê thấy sự trưởng thành của một cậu học trò nhà
quê tên Tâm, như
hoa nở từ từ. Giỏi, nhưng không tự phụ. Tâm biết chấp nhận lỗi của mình để sửa đổi, cố vươn lên và cuối
củng thành đạt vẻ
vang.
Đọc
Bút Nghiên để biết ngày xưa học như thế
nào. Không phải chỉ thuộc làu kinh sử, mà còn cần hiểu qui luật thi phú, cần óc sáng tạo để trau chuốt vần thơ, để cho thơ có hồn, có
nghĩa mả không phạm qui luật của
thơ. Đọc Bút Nghiên để biết có bao nhiêu lần khảo hạch từ lớp vỡ lòng đến kỳ
thi Tiến Sĩ: thi cử ở đâu và chấm thi như thế
nào. Vô hình trung,
đọc tiểu thuyết lại thành học sử, qua những lời viết nhẹ nhàng của nhà văn Chu
Thiên.
Chu
Thiên không có ý phục cổ. Lảng vảng đâu đó ông so sánh thang điểm giữa ngày xưa
và ngày nay, với phụ chú bằng tiếng Pháp. Té ra
không có gì khác cả, giữa lối thi theo Nho học hay Tây học. Trong
suốt quyển Bút Nghiên, ông không hề cổ vũ, khen chê lối học nào cả.
Đọc Bút Nghiên để thấy bàng bạc những hình ảnh êm đềm của làng mạc ngày xưa, những buổi tiệc, những buổi lễ tạ ơn, cầu xin thần làng. Đọc Bút Nghiên để thấy nhân tình thế thái khi gia đình Mai từ hôn với gia đình Tâm. Kết cuộc lại viên mãn, quan Nghè Tâm thành hôn với cả hai chị em xinh đẹp, nhà ở miền Thanh Oai!
Để đọc trọn quyển, hãy bấm vào đây
