Lời phi lộ
Từ lúc còn cặp sách đến trường, người viết luôn tò mò về các hằng số trong Toán học, trong Vật lý và trong Hóa học: không biết xuất xứ, thời điểm và bằng cách nào mà con người đã tìm ra các hằng số đó.
Một thắc mắc khác không
kém phần quan trọng là ngoài các hằng số đã biết, liệu còn có hằng số
nào khác không? Làm sao để trả lời cho câu hỏi này?
Những thắc mắc này, suy cho cùng, mang tính triết học nhiều
hơn là tìm hiểu cách áp dụng các hằng số.
Bây giờ nhờ vào công cụ AI, người ta có thể mau chóng lập
danh sách khá đầy đủ và khả tín cho các hằng số. Người tò mò cũng có thể nhờ
công cụ AI truy cứu nguồn gốc của một hằng số nào đó, và những biến chuyển của
trị số hằng số theo thời gian. Một thí dụ là cách đo đạt hằng số Boltzmann.
Cho đến thời điểm hiện tại, các hằng số trong khoa học được
xem như phổ quát (universal), được công nhận trên toàn thế giới, không phân biệt
ngôn ngữ vùng miền. Dần dần, nhiều thắc mắc của người viết đang được giải đáp.
Nhưng, các thắc mắc liên quan đến triết học vẫn còn.
Các thắc mắc liên quan đến triết học thật ra đã có từ thuở xa
xưa, từ khi khoa học bắt đầu thành hình. Nhiều người đã phân tích và tạm coi
như đã tìm được câu trả lời, nhưng dành kết luận như một câu hỏi để người khác
tiếp tục phân tích, hy vọng cuối cùng họ sẽ tìm được câu trả lời dễ chấp nhận
hơn. Các khảo cứu như vậy nằm rải rác trong nhiều sách, báo với các ngôn ngữ
khác nhau. Người viết mong chờ các công cụ AI tìm kiếm giúp các câu trả lời
liên quan đến triết học, rồi gom thành một mối. Đó là ý muốn cuối cùng của người
viết, khi cố gắng hoàn thành bài viết này.
Sau cùng, người viết muốn cảm ơn các công cụ AI, đặc biệt là
ChatGPT, đã giúp tìm kiếm
tài liệu và góp phần vào việc biên soạn bài viết này.
Muốn xem trọn bài, xin bấm vào đây.
